مهر: شمال كرمان به‌خصوص دره نيزار و دشت خاك مملو از آثار به جاي‌مانده از دوران ژوراسيك است كه مشهودترين اين آثار، ردپاي دايناسور عظيم‌الجثه در ده عليرضا محسوب مي‌شود كه به دليل بي‌توجهي در نگهداري در حال نابودي است.
شمال استان كرمان از منظر ديرينه‌شناسي به بهشت ديرينه‌شناسان شهرت يافته و مملو از معادن زغال‌سنگ و لايه‌هاي زمين‌شناسي كهن از دوران قبل از تاريخ است همين امر موجب شده آثار به جاي‌مانده از دايناسورها و موجودات هم‌عصر با آنان در اين استان به صورت مشهود ديده شود به‌طوري‌كه در بسياري از خانه‌هاي اهالي منطقه نمونه‌هاي بي‌نظيري از فسيل‌هاي دايناسور كشف مي‌شود و شگفت آنكه تاكنون هيچ اقدامي براي مستند‌سازي و معرفي اين پتانسيل غني علمي صورت نگرفته است.
طي سال‌هاي اخير كاوش‌هاي صورت گرفته توسط يك تيم ايراني - برزيلي آثاري از اين جانوران را نمايان كرد كه بنا به گفته كارشناسان در جهان بي‌نظير است كه از آن جمله مي‌توان به ردپاي عظيم‌الجثه دايناسور در ده عليرضا اشاره كرد كه متاسفانه به دليل عدم نگهداري و ثبت نشدنش در فهرست آثار ملي به وسيله افراد سودجو در حال تخريب است به‌طوري‌كه دو انگشت پاي اين جانور باقي مانده و بقيه تخريب شده است.
پيش از اين نيز گروهي متشكل از كارشناسان برزيلي و ايراني در همين منطقه كاوش‌هايي صورت دادند كه زمان آن به 40 سال قبل باز مي‌گردد و در اين تحقيق اسكلت يك دايناسور كشف شد كه در همان زمان به موزه تاريخ طبيعي پاريس انتقال يافت. همچنين طي سال‌هاي اخير نيز قطعه سنگي به صورت اتفاقي در حوضخانه‌اي در دشت خاك پيدا شد كه شامل ردپاي 15 دايناسور كوچك به همراه يك رد پاي يك دايناسور بزرگ بود.
شگفت آنكه اين تخته سنگ كه از ارزش علمي بالايي برخوردار است، توسط صاحبخانه در دشت‌هاي اطراف روستاي دشت خاك پيدا شده بود و از آن به عنوان ديواره حوضخانه استفاده مي‌شد، پس از آنكه دهيار روستا به صورت اتفاقي اين تخته‌سنگ را مشاهده و به سازمان زمين‌شناسي گزارش كرد، كارشناسان ارزش علمي آن را تاييد كردند و به سازمان زمين‌شناسي كرمان منتقل كردند.
اما نمونه‌هاي كم‌نظير دايناسورها را مي‌توان در جاي ديگري هم ديد. گنجينه‌اي مشتمل بر 200‌هزار قطعه فسيل شده از دايناسورها و موجودات هم‌عصر با آنان كه زماني در موزه ديرينه‌شناسي كرمان گرد هم آمده بود و البته پس از مدتي به دليل اختلافات پيش آمده اين موزه تعطيل و اين فسيل‌ها نيز هم‌اكنون در انبار نگهداري مي‌شوند.
در اين گنجينه مي‌توان مجموعه‌اي از تخم دايناسورها را ديد كه به شكل تعجب‌آوري به سنگ تبديل شده‌اند و حتي زرده و سفيده تخم اين جانوران نيز در برش تخم‌ها قابل رويت است.
...
محمد صالحي، فعال ديرينه‌شناسي درخصوص رد پاي دايناسور در روستاي ده عليرضا در شهرستان زرند اظهار داشت: اين ردپا شامل يك ردپاي عظيم‌الجثه روي يك تخته سنگ است كه به صورت مايل قرار گرفته است و هيچ نگهداري از آن صورت نمي‌گيرد. وي افزود: مي‌توان گفت در ايران شمال استان كرمان روزگاري محل زندگي دايناسورها و موجودات هم عصر با آنان بوده است.
...

وي گفت: طبق اعلام صورت گرفته توسط اين كارشناسان قدمت اين رد پا به 180‌ميليون سال قبل باز مي‌گردد و هم‌عصر با دوران ژوراسيك بوده است. وي افزود: در رسوبات زمين كه متعلق به دوران پيش از تاريخ هستند، به‌خصوص در دوران مزوزوييك نيز ردپاها و آثاري ديده شده است اما بررسي درخصوص دايناسور روستاي ده عليرضا نشان داد كه اين جانور گوشتخوار و از نوع گونه‌اي به نام «تروپود» بوده است. وي ادامه داد: همچنين در منطقه بيدو و دشت خاك در شمال استان كرمان نيز آثاري از دايناسورها ديده شده است كه براي بررسي بيشتر و كشف احتمالي اسكلت دايناسورها نياز به بررسي و حفاري‌هاي علمي در منطقه است.
وي گفت: بدون شك گنجينه‌اي از آن دوران در شمال كرمان وجود دارد كه بكر و دست نخورده باقي مانده و حفاظت و نگهداري از آن ضروري است اما متاسفانه تنها جاي پايي كه از اين جانوران باقي‌مانده نيز در حال تخريب است و قادر به نگهداري از آن نيستيم.
وي مهم‌ترين عامل تخريب جاي پاي دايناسور در ده عليرضا را گردشگران دانست و گفت: برخي افراد نيز با استفاده از وسايل كنده‌كاري جاي چند انگشت اين دايناسور را تخريب كرده‌اند كه موجب تعجب و شگفتي است.